AI trong thiết bị đeo: đồng hồ, vòng tay và tai nghe thông minh đang thay đổi ra sao

Thiết bị đeo thông minh là gì?

Thiết bị đeo thông minh (wearable) là những thiết bị điện tử nhỏ ta mang trên người suốt ngày: đồng hồ thông minh, vòng tay thông minh, tai nghe không dây, nhẫn thông minh, kính thông minh. Điểm chung là chúng luôn ở sát cơ thể, có cảm biến và kết nối với điện thoại.

Chính vì luôn ở bên người dùng, thiết bị đeo thu được lượng dữ liệu rất lớn: mỗi bước chân, mỗi nhịp tim, giờ ngủ, giờ thức. Dữ liệu nhiều nhưng khó đọc – và đó là nơi trí tuệ nhân tạo phát huy tác dụng.

Từ cảm biến đến hiểu biết: AI làm gì?

Bên trong một chiếc đồng hồ hay vòng tay có các cảm biến như gia tốc kế (đo chuyển động), con quay hồi chuyển (đo xoay), cảm biến quang học (đo nhịp tim qua da). Tín hiệu từ những cảm biến này chỉ là các dãy số. AI giúp:

• Nhận diện hoạt động: phân biệt đi bộ, chạy, đạp xe, leo cầu thang mà người dùng không cần bấm chọn.
• Nhận ra giai đoạn giấc ngủ: ước lượng lúc ngủ, lúc thức, thời gian ngủ mỗi đêm.
• Tìm xu hướng: so sánh tuần này với tuần trước, nhận ra thói quen đang thay đổi.
• Chọn thời điểm nhắc: nhắc đứng dậy khi bạn ngồi lâu thật sự, thay vì nhắc theo giờ cố định gây phiền.

Tai nghe: thiết bị đeo nghe hiểu bạn

Tai nghe là thiết bị đeo đặc biệt vì nó nằm ngay cạnh miệng và tai. Với AI, tai nghe có thể:

• Lọc ồn cuộc gọi: mô hình AI tách giọng bạn khỏi tiếng xe, tiếng gió.
• Tự chỉnh âm thanh: nhận biết môi trường ồn hay yên tĩnh để đổi chế độ.
• Dịch hội thoại: xem bài Tai nghe dịch AI hoạt động thế nào?
• Làm trợ lý giọng nói: nghe và đọc tin nhắn, nhắc lịch khi bạn đang bận tay.

Xử lý trên thiết bị hay trên máy chủ?

AI trong thiết bị đeo có thể chạy ở ba nơi:

1. Ngay trên thiết bị (on-device): chip nhỏ trong đồng hồ, tai nghe xử lý tác vụ đơn giản như nhận diện bước chân, phát hiện từ đánh thức. Ưu điểm: nhanh, tiết kiệm pin, dữ liệu không rời khỏi thiết bị.
2. Trên điện thoại: ứng dụng đi kèm xử lý tác vụ nặng hơn như phân tích giấc ngủ cả tuần, tóm tắt thông báo.
3. Trên máy chủ (đám mây): mô hình lớn cho dịch thuật chất lượng cao, trò chuyện tự nhiên. Cần mạng và cần chính sách bảo vệ dữ liệu rõ ràng.

Xu hướng hiện nay là đưa càng nhiều tác vụ về thiết bị càng tốt, vì nhanh hơn và riêng tư hơn, chỉ dùng máy chủ khi thật sự cần.

Quyền riêng tư: câu hỏi không thể bỏ qua

Thiết bị đeo biết bạn ngủ lúc mấy giờ, đi đâu, tim đập nhanh khi nào. Đó là dữ liệu rất riêng tư. Khi chọn và dùng thiết bị đeo có AI, hãy để ý:

• Ứng dụng có cho phép xem và xoá dữ liệu không.
• Có thể tắt từng tính năng (ví dụ tắt micro, tắt theo dõi vị trí) không.
• Dữ liệu sức khoẻ có được chia sẻ cho bên thứ ba không.
• Thiết bị có được cập nhật phần mềm thường xuyên để vá lỗi bảo mật không.

Thiết bị đeo không phải thiết bị y tế

Một lưu ý quan trọng: số liệu từ đồng hồ, vòng tay thông minh phổ thông chỉ mang tính tham khảo cho sinh hoạt hằng ngày. Chúng hữu ích để bạn nhận ra xu hướng (ngủ ít đi, vận động ít đi), nhưng không dùng để chẩn đoán hay thay thế lời khuyên của bác sĩ. Nếu thấy dấu hiệu bất thường về sức khoẻ, hãy đi khám.

Xu hướng vài năm tới

• Trợ lý trò chuyện trên cổ tay: hỏi đáp tự nhiên bằng tiếng Việt thay vì chạm nhiều lần lên màn hình nhỏ.
• Gợi ý cá nhân hoá: thay vì mục tiêu 10.000 bước cho mọi người, AI gợi ý theo thể trạng và lịch sinh hoạt của từng người.
• Thiết bị kết nối với nhau: đồng hồ, tai nghe, loa trong nhà và robot để bàn chia sẻ ngữ cảnh – ví dụ tai nghe biết bạn vừa chạy bộ xong để đổi danh sách nhạc.
• Pin lâu hơn nhờ chip AI tiết kiệm điện.

Thiết bị đeo AI của Bagi

Bagi đang phát triển đồng hồ thông minh AI, vòng tay thông minh AI và tai nghe AI theo cùng một nguyên tắc: nhận xét ngắn gọn bằng tiếng Việt, người dùng kiểm soát dữ liệu, và không phóng đại khả năng của thiết bị. Thông số chính thức sẽ được công bố khi từng sản phẩm ra mắt.

Câu hỏi thường gặp